wouterdeheus.nl

De symboolpolitiek ten top: Utrecht, dichtbevolkte oostelijke uitloper van de randstad, wil z’n eigen windmolenparkje. Herstel, Utrecht wil dat niet, maar de terrasheat-haters van GroenLinks. En omdat D66 en de PvdA ook wensen hadden, kreeg GroenLinks dit dingetje uit de formatie-grabbelton van 2010 toebedeeld. En nu zitten u en ik met de gebakken peren. Want burgers die tegen de lawaaimasten van 150 meter hoog zijn, worden strakjes als Nivea (niet in mijn voor en achtertuin) of Nimby-tuig (de Engelse variant) afgeschilderd.

Vroeger, toen het rijk nog over ‘s lands planologie ging, kwam er zo af en toe een nota uit met een landelijke visie over het een of ander. Dan waren er in dit geval op nationale schaal parken aangewezen. Midden in het IJsselmeer. Ver in de Noordzee. Aan de grens met de Germaan in het leeglopende Noord-Oost Groningen. Op de toendra’s van Zeeuws-Vlaanderen zodat de boeren daar weer perspectief hebben. Dan kunnen ze schone lucht verkopen in plaats van varkenswalm. Iedereen blij: onze groene medemens, het milieu en de bewoners rondom Lage Weide.

Maar in Utrecht doen we anders. D66 en de PvdA keurden goed dat GroenLinks-wethouder Mirjam de Rijk een partijgenote via de vereniging Energie-U het vuile werk richting bewoners laat opknappen rond de lawaaiige horizon-vervuilende windmolens. Nou, dat is niet gelukt. Hele wijken staan op hun achterste benen. Vanavond tijdens de gemeenteraad komt de plaatselijke VVD met een motie om de zeer welkome windmolens op een wat logischer plek te stallen. Kansloos. Resultaat: alle Don Quichotten en Sancho Panzas uit de Utrechtse wijken zullen een zwaar gevecht moeten leveren. Misschien kunnen ze in de leer bij de heldhaftige stewards van FC Utrecht.

Help liever bewoners, zoals ik, die al jaren zonnepanelen willen maar door de bomen het bos niet meer zien in het woud der regeltjes. Nee, een dozijn maal de Belle van Zuylen kunt u krijgen. En als u tegen bent haat u het milieu.

Gisteren was het toeren in de Vinex met de nieuwe wethouder Gilbert Isabella. Vinex-activiste Marieke Dubbelman, Vinexwijkraadslid Evalien van ‘t Veen en ondergetekende Vinexnestor mochten voor organisatie spelen. We hadden een enorme route uitgestippeld en 2,5 uur de tijd. Helaas beste Overkanalers: Leidsche Rijn beslaat een derde van het grondgebied van de gemeente Utrecht. Dat is van Oog in Al naar Kanaleneiland en via Zuilen naar Overvecht. Een stukje Parkwijk, een flard van Langerak, een blik op het zand van Leidsche Rijn Centrum, een schaduw van de huizen van de wijk Het Zand, een deel Terwijde en een stukje De Wetering met The Wall. Voor Veldhuizen en Vleuterweide komt een vervolgafspraak.

De verrassend verfrissende blik van de wethouder voerde langs een verbijsterende hoeveelheid leegstand. Leidsche Rijn kent een aantal prima opererende voorzieningen, maar vooral een enorm gebrek daaraan. Wie de gemeenteraad volgt weet hoeveel tijd onze raadsleden daarover discussiëren. Jaren praten leverde hoegenaamd 14 marktkramen op in Terwijde en een verbod om het verlaten Informatiecentrum te verkopen als kerk. Maar wat doen in hemelsnaam al die lege gebouwen in Leidsche Rijn terwijl initiatiefnemers en bewoners zo klagen?

De conclusie kon na de trip alleen maar zijn dat vraag- en aanbod hier ernstig langs elkaar heen leuteren. Wij zagen wel vier potentiële kerken voorbij komen en meerdere alternatieven voor het te slopen Paper Dome theater. Wijkontmoetingsplekken? Geef Marieke en mij een paar ruggen en we creëren er drie. Winkels? Met een gummetje om wat regels bestemmingsplan weg te poetsen en het lef om een aantal projectontwikkelaars te scheren zijn we rond. De hamers om her en der wat schotten tussen instanties weg te rammen die hebben we zelf wel. Een ambtelijk ‘Makelpunt’? Kom op mensen, open uw ogen of meldt u bij Dubbelman & De Heus: voor al uw Vinexactie. En Isabella? Die had het haarfijn in het snotje.

Verkeerstechnisch vraag ik me regelmatig af hoe het mogelijk is dat ik al 13 jaar Vinexleven levend ben doorgekomen. Kennelijk rijd ik nog altijd zachter dan mijn beschermengel vliegt. Afgelopen week stuurde ik bijna frontaal op een nieuwe middenberm in de oude kronkelweg ‘t Zand. De gemeente is daar al maanden bezig een weggetje aan te passen. Het schijnt zo lang te duren omdat een of andere kabelaar, na al tijden overlast, opeens ook zijn glasvezeltje wilde laten ingraven. Ja, dan begin je weer vooraf aan. Hoe dan ook, de weg is een drama en daar kwamen die onzichtbare middenbermen opeens bij. Op weg naar een toneelvoorstelling bij mijn geliefde collega Vinexvrouwtje kon ik nog net mijn stuur omgooien en op tijd terug gooien voordat in tegen een boom zat. De straatmaakopzichters waren die middag weggegaan zonder een paar likken wegenwit aan te brengen. Een aantal oplichtende baken dan? Ach, laat dat Vinextuig zich maar plat rijden. Ook de kronkelige Hogeweide, nog steeds een belangrijke schakel in onze link met de binnenstad, is niet belijnd. Het merendeel van de straatlantaarns brand al jaren niet meer. Af en toe schamp ik er een boom. En af en toe ligt er een auto in de sloot. Dat mag in de Vinex.

Maar dit zijn allemaal problemen door tijdelijke situaties. Mijn jeugddorp Vleuten daarentegen is verkeerstechnisch in een nieuw jasje gehesen door ambtenaren die direct terug naar school moeten worden gestuurd. Het dorpscentrum is een chaos sinds daar een 30 kilometerzone is gemaakt volgens het concept Duurzaam Veilig. Om Vleuten in het keurslijf van deze stoethaspels te rammen is zelfs 100 meter van een doorgaande weg tot 30 kilometerzone gebombardeerd. Over de wijk Vleuterweide durf ik verkeerstechnisch niet eens meer te spreken.

Gelukkig ga ik binnenkort een rondje maken met de nieuwe wethouder Leidsche Rijn. In mijn oude Volvo. Want een nieuwe auto waag ik niet aan dit deel van Utrecht.

Ik ben een groot voorstander van kunst, cultuur, seks en wetenschap. Iedereen die zich de intro van het ooit spraakmakende TV-programma RUR herinnert heeft in z’n hoofd nog de nagalm van die kreet. Ik moest er even aan denken toen ik deze week eindelijk de hernieuwde exploitatieopzet van het Muziekpaleis in mijn mailbox vond. En, wat een verrassing: de stad komt jaarlijks een miljoentje tekort op de in aanbouw zijnde natte droom van iedere Utrechtse stadsbestuurder en cultuurpaus.

Even om nog wat grijze cellen op te frissen: ooit zou de Utrechtse gemeenteraad pas groen licht geven voor de bouw van het cultuurhonk als, u voelt hem al, de exploitatie sluitend zou zijn. En wat gebeurde: de raad kreeg destijds keurig een sluitende begroting voorgeschoteld. Ieder weldenkend mens, en poppodium Tivoli in het bijzonder, voelde dat het hier moest gaan om een bij elkaar gedroomde cijferbrij. Net zoals bij het gebouw zelf. Meerkosten voorlopig zo’n 35 miljoen en de teller loopt nog door. De stad goochelde die miljoenen weg door een voordelige cultuurlening af te sluiten bij de plaatselijk Rabobank en het gebouw niet in 30 maar in 40 jaar af te schrijven. Ik riep destijds nog dat de stad een vermogen had kunnen verdienen door die constructie vanaf het begin te kiezen, maar dat was niet lief van mij. Dan speelde ik het maatschappelijk volledig geaccepteerde ‘verneuk de massa grijp de kassa’ spelletje niet mee.

Het Muziekpaleis kost ons Utrechters voorlopig 8,5 miljoen per jaar. Een broodnodige derde zaal van de Stadsschouwburg (voor de extra hongerige cultuurliefhebber) gaat jaarlijks ook zoiets kosten. En wat de uiterst noodzakelijke Bibliotheek ++ (met Artplex) aan extra centjes zal opsnoepen, ach, dat weten we vast als de bouw halfweg is. Cultuur mag wat kosten. Ben ik het helemaal mee eens. Maar hoeveel Utrechtse Buitencentra? En hoeveel Buurtbiebs? Niet zeuren stelletje plebejers!

Qua politiek zitten we alweer in het interbellum tussen de begroting en de voorjaarsnota. Een soort dood tij in de jaarcyclus van een stadsbestuur waarin gewerkt kan worden aan de vele kleinere en grotere plannetjes. Je moet als bestuurder goed tegen enerzijds repeterende breuken kunnen en anderzijds de waan van alle dag. Als rode draad die ellendige herhaling van vastigheden en daarbij de steeds opborrelende kleinere en grotere problemen.

Al met al snap ik het besluit van wethouder Harrie Bosch wel, om na 5,5 jaar, het stokje door te geven aan Gilbert Isabella. Isabella staat als een net genezen kreupel paard klaar om voor het eerst na maanden stal de wei weer in te spurten. Iedereen die dat wel eens heeft meegemaakt snapt wat ik met deze vrij ongelukkige vergelijking bedoel. Als een raket schiet zo’n beest uit de startblokken. Alle opgespaarde energie moet eruit. Ik zie Isabella in staat om de twee-en-een-half jaar die hij heeft als een lange sprint af te leggen. Na eveneens 5,5 jaar in de wachtkamer kan hij eindelijk los en dat gaat de stad merken.

In het machtsvacuum tussen de annonce van Bosch om te vertrekken en de dag van morgen waarop Isabella wordt geïnstalleerd is er politiek enorm gewheeld en gedeald. Een aantal wijken zijn herverdeeld onder de collegeleden en D66 en GroenLinks zijn erin geslaagd zichzelf flink wat vingers in de pap te organiseren in de omvangrijke portefeuille van Bosch. Harrie, die de afgelopen weken heel wat weemoedige Tweets op Twitter plaatste, was wel klaar met de politiek. De repeterende breuk was de belangrijkste reden voor zijn vertrek maar dat de overige wethouders steeds meer wilde meekijken zal vast een rolletje hebben gespeeld. Zelf knalde ik soms pittig met de lange Helmonder. Toch deed dit geen afbreuk aan mijn respect voor hem. En dat is heel wat na 5,5 jaar in zulke verschillende rollen.

In de wijk Parkwijk loopt een parkeervak schuin af. Bezoekers van de apotheek aldaar vonden hun auto regelmatig in de sloot als ze de handrem niet goed hadden aangetrokken. Nadat ik daar vijf keer een artikeltje over schreef plaatste de gemeente bordjes. Bordjes met de tekst: ‘trek uw handrem aan’. Na het zevende geval, toen een auto met kindjes de sloot in gleed, snapte de gemeente de voordelige suggestie om wat paaltjes langs de sloot te slaan. Na de negende duikboot waren de goedkope maar doeltreffende paaltjes geplaatst. Ga er kijken. Aan het aantal scheve paaltjes is te tellen hoeveel auto’s werden gered.

Alleen al dit jaar gingen twee geparkeerde auto’s te water aan de Keulsekade. Dat is een flinke duik het Merwedekanaal in. Die auto’s waren gelukkig leeg. Grote mazzel want het kille water ligt daar diep onder de rand van de weg. De kant kom je zonder hulp nooit op. In de stukjes staat dat omstanders zich hardop afvroegen waarom er geen opstaand randje tussen kade en water is. Denk aan de Amsterdamse grachten. Die waren gedempt met auto’s zonder zo’n eenvoudig hekje.

Woensdag kwamen in het kanaal langs de Keulsekade twee kleine kinderen om het leven. Een nachtmerrie op een zonnige woensdagmorgen. Uit pure machteloosheid ga ik dan graven en spitten: welke sukkel voorkwam dat er een logisch hekje stond. Waarom werd na het trapongeval de hele stad ontdaan van gevaren die de gemeente een rechtszaak konden bezorgen maar gebeurde hier niets. Ik geef toen, een vrij zinloze en frustrerende bezigheid.

En tijdens al dat bellen en praten kwam het bericht dat Rijk de Gooyer is overleden. De mooie rare bakkerszoon uit Utrecht en decennia een gabber van de oudste broer van mijn moeder. Maar die is ook al dood. Je hebt van die woensdagen die je liever uit je agenda zou scheuren.

Ondanks een fijne herfstgriep bovenop een hardnekkig gevalletje kinkhoest vermaak ik mij deze week met de Utrechtse gemeenteraad. Vermaken is misschien een wat al te masochistische benadering maar toch vind ik het allerminst saai, een uurtje of 30 raadscommissies over de Utrechtse begroting 2012. Deze zware ‘operatie zitvlees’ is door mij overigens nergens te declareren. Ik zeg dat er even bij zodat u niet denkt dat ik het daarom kan volhouden. Ik ben geen externe op de Utrechtse begroting van 1,25 miljard euro.

Wat mijn in de loop van de jaren opvalt is dat de discussies in de raadszaal steeds keuriger worden. De snoeiharde tegenstellingen die je vroeger vooral zag op kleinere onderwerpen, zijn voorbij. Ook opvallend is dat de vergaderingen amper meer uitlopen. Ook dat was ooit anders. De voorzitters hameren zo op de spreektijden dat belangrijke onderwerpen niet tot op het bot bediscussieerd worden. Denk aan het uitgraven van de Stadsbuitengracht in het Stationsgebied. Niemand weet of de singel bij de Mariaplaats ooit nog water krijgt. Terwijl het daar ooit om ging. De poen ging op aan de peperdure Projectorganisatie Stationsgebied. Dat u dat weet als er het komende decennium geen rondje rond de binnenstad gevaren kan worden.

Maar voor de politieke fijnproever is het er alleen maar leuker op geworden. Er zijn vooral prachtige tegenstellingen tussen de verschillende coalitiepartijen. Hoe delen we subsidie uit in deze stad, hoe open en transparant willen we werkelijk zijn, welke ruimte krijgt de inwoner echt om mee te beslissen over zijn of haar woonomgeving. Sponsoren we de sociale woningbouw op de manier waarop dat al jaren ging en mogen wethouders lekker aanrommelen bij het gunnen van bouwprojecten aan corporaties. Gaan we de polder Rijnenburg volstampen of eerst Leidsche Rijn afmaken.

Voor de lezer van deze krant onderwerpen die zich moeizaam laten uitleggen in pakkende korte artikelen. Dat is jammer voor u en slecht voor mijn productie. Voor de rest heb ik een topweek.

Ze kunnen maar beter in de kerk zitten dan rottigheid uithalen op straat. Zo werd er nogal eens tegen kinderen en het geloof aangekeken. Nu er in de traditionele kerken geen kind meer onder de kansel zit heeft het geloof zich verplaatst naar de straat. Als Mohammed niet naar de berg komt, gaat de berg wel naar Mohammed.

Ik heb daar persoonlijk grote moeite mee. Youth for Christ die massaal op het jongerenwerk is gedoken, vooral in de Utrechtse krachtwijken. Christelijke hulpgroepen voor de hoeren van het zandpad. Een zonderlinge artikel 31 dominee op Kanaleneiland die middelbare Turkse en Marokkaanse vrouwen naailes geeft, met ze eet, en het woord van Jezus als dessert serveert. En nu hebben we de Stichting Geloofshelden die in de herfstvakantie kindertjes in de Vinex laat voetballen en ze ondertussen de beste acties van Jezus van Nazaret inwrijft.

Ooit waren het alleen de kerken die hulp boden aan de minder bedeelden. Daar was niet veel mis mee. Iedereen zat bij een kerk en de kerken zorgden zelf voor hun verschoppelingen. Ook met naastenliefde heb ik geen probleem. Sterker, het is een van de mooiste deugden. Iemand heeft hulp nodig en iemand kan hulp bieden. Zonder tegenprestatie en het liefst volkomen onzichtbaar steek je dan een helpende hand uit.

Maar onze zwaar gereformeerde dominee op Kanaleneiland, die ik persoonlijk opzocht bij zijn huis vol Islamitische dames, de mannen van Geloofshelden die ik maandag jonge kinderen op straat zag ronselen: ze passeren een grens. Toen Jezus uitsprak ‘laat de kinderen tot mij komen‘ was dat met open vizier. En daar had hij geen gemeentelijk stuk kunstgras, een Turks, Marokkaans en Nederlandse vlag en glimmende goed opgepompte Adidasballen bij nodig.

De refo’s rukken op deze herfst. Het is dat u het weet. En weet ook dat de wereld te klein was als een fanatieke imam uw kindertjes en vrouwen onder handen nam.

Utrecht is een werelddorp. Dat moet ook wel, anders was ik de bijna 44 jaar van mijn bestaan wel ergens anders gaan wonen. En, erg maar waar, ik woonde nog nooit buiten de gemeentegrenzen. Sinds 2001 zijn de jaren die ik in De Meern en in Vleuten doorbracht mooi op te tellen bij de binnenstad, de wijken Ondiep, Lombok, Oost, Transwijk en nu dus Leidsche Rijn. Daar kan menig college- of raadslid een puntje aan zuigen.

Om meer toeristen naar Utrecht te lokken, die brengen de nodige poen, reuring en rotzooi naar de stad, draaide er de afgelopen maand kennelijk een TV-commercial. Het is dat ik daarop via schriftelijke vragen van de plaatselijk SP werd gewezen, want op de kijkbuis heb ik de spot van exact 15 seconden nimmer mogen aanschouwen. Het waren in totaal ook maar 60 spotjes die louter en alleen op de drie publieke zenders werden vertoond.

Buiten het feit dat het spotje van een enorme lulligheid is, net als overigens de slogan ‘Utrecht teveel te leuk voor één dag‘, weet een beetje reclameman dat het bereik van 900 seconden aandacht op alleen de publieke omroep geen biet voorstelt. Of je kleunt er vol in, of je houdt je centjes lekker op zak.

Utrecht droeg in totaal nog geen 10.000 euro bij aan de spot die inclusief zendtijd een halve ton koste. En dat droop ook af van het product. Oordeel zelf via de website utrechtteveelteleuk.nl. Om mijn vrienden in het stadhuis eens een handje te helpen, nu zelfs onze parlementariërs geen zin hadden om vorige week de daarom afgelaste ‘Kamerledentour‘ te bezoeken, het volgende: Kom allen naar Utrecht! Topstadje, werelddorp, geniale binnenstad, let niet op de bouwmeuk, ga dansen, eten, drinken, slapen en kom snel terug. Echt, ik doe het al bijna 44 jaar en het bevalt mij uitstekend. En omdat ik in een goede bui ben was het voorafgaande gratis.

Bestuurders en integriteit. Het is een belachelijk beladen onderwerp in het corrupt-vrije Nederland. Althans, velen denken dat we in ons kikkerparadijs van onbesproken gedrag zijn. Tuurlijk. Alsof wij geen poldermaffia hebben die met hun tentakels diep zijn doorgedrongen in het politieke veld. Veel interessanter is de informele corruptie die in het ‘zuivere’ Holland zijn genadeloze werk verricht. In Italië, om eens een duidelijk voorbeeld te noemen, kom je het verst door overal een zak geld te laten vallen. Alles is te koop, ook overheidsdiensten. In Nederland werkt het spel anders. Het gaat hier niet om zakken geld maar indirecte bevrediging. Je krabbelt elkaars rug. Vriendjes en vriendinnetjes heb je nodig. Gelijkgestemde netwerkjes. De jaarclub, de Rotary, de politieke partij, de ondernemersvereniging en de ‘goede doelen’ stichting. Een vriendje van een vriendje, zelfs dat werkt uitmuntend. Als Pietje Klaasje kan matsen dan zorgt een vriendinnetje van Klaasje er weer voor dat Pietje aan zijn trekken komt. 

Toen ik me jaren gelden afvroeg waarom een ondernemer te Vleuten, ik zal geen namen noemen, opeens een veel groter bedrijf mocht neerzetten dan het bestemmingsplan toeliet, vond ik dat vreemd. Toen ik veel later doorkreeg dat de directeur prominent lid was van een zekere politieke beweging en een raadslid succesvol op pad had gestuurd vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Om van te kotsen. 

De gemeenteraad gaat nu onderzoek doen naar hoe vele miljoenen aan subsidie hun weg vonden. Het is de vraag of de politiek dat wel aankan. Een persbericht deze week van de gemeente deed mij weer gruwelen. GroenLinks-wethouder De Rijk schrijft dat ze het windmolenproject van de vereniging Energie U gaat ondersteunen. De Rijk: “Het is een professioneel initiatief van Utrechters zelf.” Ongetwijfeld. Jammer is wel dat het bestuur van de club voor het merendeel uit prominente partijgenoten bestaat. GroenLinks-Utrechters dus. Wie weet draaien GroenLinks-wieken net wat harder.