«

»

Mei 07 2008

‘De Heffe’ (304)

Komend weekeinde gaat de coalitie weer een potje heikneuteren. Hoe gaat zo’n heisessie er aan toe, vraag ik mij dan af. Aleid Wolfsen die op zondagavond opperstalmeester is tijdens de bonte avond? Iedere partij heeft op zaterdag een toneelstukje voorbereid en mag dat dan vertonen. Ik zie Frauke van Iperen (PvdA) met haar wethouders Den Besten, Spit en Bosch een mooi verhaal opvoeren over volksverheffing en daarna een dansje doen, gelijk vroeger op de Paasheuvel te Vierhouten (bij Zwolle). Nog even de 1 mei-viering dunnetjes overdoen. Marry Mos (GroenLinks) plant samen met haar wethouders Van Eijk en Giesberts symbolisch een boom voor al die duizenden die de afgelopen twee jaar in Utrecht zijn omgezaagd. Daarna beelden ze gezamenlijk in pantomime het nieuwe Rietveldmuseum uit! Maarten van Ditmarsch (CDA) heeft samen met wethouder Janssen een auto gekleid en roept zwaar knipogend “Utrecht bereikbaar, ook voor de auto.” Dat weer tot woede van Mirjam Bikker (Christenunie) die samen met wethouder De Weger -wegens succes herhaald- maar weer eens een ‘zuurstofoplaatpunt’ onthult.

Dat mooie verhaal over de verheffing van het volk kwam mij vorige week tweemaal onder ogen. In een lief Zeeuws vakantiehuisje las ik ondermeer ‘Het Pauperparadijs’. Een zeer aanbevelenswaardig boek van journaliste Suzanna Jansen die vijf generaties armoede zeer indringend beschrijft. Het feit dat het handelde over haar eigen familie, maakte het alleen maar indringender. In drie enorme gestichten te Veenhuizen (Drenthe) werden vanaf 1823 tienduizenden arme stadsgezinnen ‘opgevoed’ tot eerzame burgers. Een geweldig nobele poging om de onderklasse te verheffen, mislukte op een verschrikkelijke manier. Hele generaties zouden daar decennia lang last van houden. Het stigma dat je overhield aan Veenhuizen zorgde er wel voor dat je sowieso zou mislukken in de samenleving. Die geschiedenis herhaalde zich tijdens de wonen-onder-toezicht projecten in de arbeiderswijken van de twintigste eeuw. Floradorp in Amsterdam-noord is zo’n voorbeeld. De grootmoeder van Jansen drukte haar kinderen op het hart om nooit de straat te noemen waar ze woonden. Dan waren ze kinderen uit ‘De Rimboe’ en wilde niemand wat met je te maken hebben. Weer dat verschrikkelijke stigma. En ja hoor, de wijk maakt nu onderdeel uit van de veertig Vogelaar wijken. Volksverheffing, Vogelaar wijken, stigma! Zou het nu weer zo gaan als in de tijd van Veenhuizen? Soms vrees ik van wel. Ik las wat gemeentelijke stukken over de herstructurering van wijk De Gagel in Overvecht. Een paar citaten: “Doel is om mensen in een stevigere sociaal economische positie te plaatsen” , “Onze ambitie is: sterke mensen voor een betere buurt” en “De corporaties stellen duidelijke leefregels”.

Welk een déjà-vu. Om te beginnen zou ik iedereen die betrokken is bij de Vogelaar wijken aanraden even een time-out te nemen om ‘Het Pauperparadijs’ te lezen. Dat zal hier en daar wat ogen openen. Wat is haalbaar en wat niet. Zodat we na 150 jaar experimenteren niet meer gaan spreken over ‘de heffe des volks’. Want dat ontbrak er gelukkig nog aan…