«

»

Mrt 18 2014

Drie columns verkiezingsdebat Leidsche Rijn

Volle bak in Forum 't Zand.

Volle bak in Forum ’t Zand.

Maandagavond 17 maart organiseerde de Wijkraad Leidsche Rijn, www.wijkraadleidscherijn.nl, een druk bezocht verkiezingsdebat in de theaterzaal van Forum ’t Zand. Voor deze gelegenheid waren Marieke Dubbelman (Vinexvrouwtje), Marco Redeman en ondergetekende gevraagd een column te schrijven waarop de politici mochten reageren. Hieronder onze bijdragen.

Wouter de Heus:

En daar zitten we dan beste buurtbewoners. Twee dagen voor de verkiezingen gaat u een stapeltje beloftes horen van politici die ook maar wat zeggen. En ik kan het weten, want ik denk even terug aan de verkiezingen van 1998, 2000, 2006 en 2010. Ook toen was de Vinex van Leidsche Rijn een thema. En veel waargemaakt werd er niet. Althans, niet op het beloofde tijdstip. In 1998 kochten mijn vrouw en ik onze Vinexhut die wij nog steeds bewonen. Niet zonder plezier hoor, maar ach en wee wat zijn we voorgejokt de afgelopen jaren.

Een aardig voorbeeld (zie foto) was het ontbreken van enige vorm van Openbaar Vervoer toen wij ontwaakten uit de winterslaap van 1998/1999. U ziet ons daar staan. Het is maart 1999. Op de Groenedijk tussen Langerak en Parkwijk. Met onze eerste zoon van 8 maanden. Deze zomer wordt hij 16. Tja, ons stadsbestuur had wel busbanen ingetekend, maar het zou nog jaren duren voor ze gereed kwamen. Het bleek een bijna onherstelbare fout. Er werden massaal tweede auto’s aangeschaft en die paar vrijliggende busbanen zaaien inmiddels meer dood en verderf dan dat ze ons Vinexers fijn vervoeren. De busbaan door Strijkviertel, die wordt nu pas aangelegd. Ik bedoel maar.

Zo’n ander voorbeeld zijn voorzieningen als een bioscoop. Ik hoorde Gilbert, de vierde Vinexwethouder sinds Annemiek, Walther en Harrie, keihard zeggen dat die dit jaar nog opent. En dat terwijl de betreffende ondernemer al bij heel wat partijen om geld heeft gebedeld. Geld dat hij niet heeft om de bios te bouwen. Gilbert moet dit ook weten, maar waarom zegt hij dat dan niet? Hij mag het straks uitleggen.

En dat lieve medevinexers, dat is mijn grote probleem met de verkiezingsretoriek die ons de afgelopen weken is ingepompt. Holle frasen, loze beloften, hele en halve leugens. Niets lijkt te dol om onze stem af te troggelen. Ik heb al 15 jaar het gevoel als kind te worden behandeld aan deze kant van het kanaal. Door politici van partijen waarvan de twee grootste nog minder leden hebben dan UVV, VV de Meern of Desto. En de rest heeft er bij elkaar opgeteld ongeveer net zoveel als Fletiomare. Burgerparticipatie is zogenaamd een speerpunt maar zelfs brieven van onze wijkraden worden niet, laat of nietszeggend beantwoord. U mag 1 keer in de 4 jaar een hokje rood maken en dan is het klaar met de koopman. Natuurlijk, u zult tientallen uitnodigingen ontvangen voor informatie-avonden over tal van onderwerpen de komende jaren. Ik ben er bij honderden geweest. Gezellig voor de naborrel maar enig gewicht in de schaal leggen ze niet.

Leidsche Rijn is en blijft een bestuurlijke tanker. Flexibele bestemmingsplannen zouden we krijgen. Wat een grap. Denk nog maar even aan GoBike. Denk aan het dichtgetimmerde Leidsche Rijn Centrum waar ontwikkelaar ASR op de knietjes naar Gilbert moet om aan het Brusselplein – wat een rampzalige straatnamen krijgen we toch – een foodplaza te krijgen in plaats van een warenhuis. Njet zegt de gemeente. Want die weet wat beter voor u is. Ondanks het feit dat ASR geen warenhuis kan vinden die aan het toekomstige plein wil zitten. U en ik hebben werkelijk niets in te brengen over waar u en ik straks geld moeten uitgeven. En dat is toch raar.

U mag met uw voeten stemmen. Woensdag, maar ook als die winkeltjes er ooit wel komen en u besluit daar uw zuur verdiende euro niet uit te geven. De ramp die dat brengt is dan enorm, maar de nu verantwoordelijke wethouder heeft dan vast een ander leuk baantje.

Waarom zo zwartgallig De Heus, ik hoor het u denken. Net als dat ik 17 lijsttrekkers ongemakkelijk voel worden. Het leven in de Vinex is toch zo slecht niet? Nee stadsdeelgenoten, het leven is hier prima te doen. Maar er kan zo ontzettend veel beter, slimmer, voordeliger, prettiger, veiliger, sneller, handiger en goedkoper. Maar alleen dan als ons politieke bestel grondig hervormd wordt of als de volgende lichting raadsleden met ons inwoners gaat samenwerken. Ik loop nu tegen de 50 en merk dat ik na 15 jaar bouwputleven wel klaar ben om als zuigeling te worden behandeld.

Ondanks mijn archief van een paar honderdduizend Vinexfoto’s heb ik er maar twee voor u meegebracht. De tweede is genomen op 8 november 2000. In mijn thuisatelier. Hij sierde de dag erna de voorpagina van Trouw. Leidsche Rijn zou geen stembureau krijgen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Ons stadsbestuur vond dat we net als voor onze boodschappen, de dokter of de kinderopvang wel naar Vleuten of De Meern konden klunen om te stemmen. Ik ben het toen zelf maar gaan regelen. En verdraaid, het lukte. Zo wil ik graag leven in Leidsche Rijn: als u politici iets vergeet, zorg dat u luistert naar betrokken inwoners en werk ze niet tegen bij het rechttrekken van uw omissies. En doet u dat niet dan voorspel ik dat er in 2018 een lokale partij Leidsche Rijn Vooruit bestaat. Met de creatieve, jonge, hoog opgeleide en nog steeds fors groeiende vinexbevolking voorspel ik heel wat zeteltjes. Want dames en heren, als u het niet doet, dan doen we het lekker zelf.

Marieke Dubbelman:

Wijkgenoten!

Hoewel ik me er van bewust ben dat onze tijd hier op aarde altijd tijdelijk is, zie ik de kans op mijn vroegtijdig overlijden of dat van mijn geliefden, liever niet significant verhoogd omdat we wonen in een gebied waar het verkeerstechnisch vaak ‘tijdelijk’ gevaarlijker is dan gemiddeld. En dan heb ik het nog niet eens over het ongemak als je met je fiets weer in een berg zand rijd Als ik echt van spanning hield was ik in Mexico Stad gaan wonen en niet in Leidsche Rijn.

Nu hoor ik sommige mensen zachtop denken: dan vertrek je te toch als je het niet bevalt? Je hebt er notabene een boek over geschreven bijdehante tantebetjeweter.
Dan zeg ik: er staan al vijf huizen drie jaar te koop bij mij in de rij en ik maak mijn kinderen niet graag aan het huilen. Bovendien kan en wil ik niet die fijne leuke gemeenschap die we samen hebben opgebouwd niet missen, omdat Gerrit in een knikdumper met de mobiel in de hand bellend eenhands sturend over ‘s Vinex wegen met twee wielen op het fietspad, rondtoert.

En hoe tijdelijk is een situatie die al met al straks 30 jaar zal hebben geduurd. Op de eeuwigheid is dat ‘tijdelijk’ ja, maar voor ons een wel heel groot deel van ons leven.
Binnenkort gaat de bouw van Leidsche Rijn Centrum aan de rand van de stad van start. Toch? Een plek waar honderden Leidsche Rijners elke dag door fietsen en scooteren naar werk en school.

Het is dan ook verschrikkelijk dom en raar dat ons centrum aan de rand van de stad pas op het laatst wordt gebouwd. Van oudsher bouwt men het centrum van de stad in juist ja het centrum.

Alles wat je tegennatuurlijk doet, is vragen om problemen, als je het mij vraagt. Nepborsten gaan tenslotte ook vaak lekken en plofkippen zakken door hun pootjes. Dingen die moeten groeien, kun je niet in een keer neerzetten. Dat is behalve liefdeloos, ook verschrikkelijk naiëf en hoogmoedig. Milaan en Antwerpen deden er ook geen 30 jaar over om te worden zoals zijn. Eh Ik dwaal af.

Graag wil ik ons aankomende stadsbestuur wat tips meegeven, gebaseerd op jarenlange vinexfiets -en wandelervaring, die een belabberde ‘tijdelijke situatie’ kunnen voorkomen. Als thuiswerkmoeder zag ik namelijk dingen, die mannen in Audi’s nooit zien, omdat ze alleen in Leidsche Rijn komen om betonnen pergola’s te aaien of te eten en te slapen.
Deze tips zullen hopelijk ongelukken voorkomen, maar ook zenuwinzinkingen bij Vinexvrouwtjes als hun pas afgenavelde brugpieper met een zwiepfiets de Gele Brug over moet.

Het fietspad en voetpad hou je ALTIJD vrij van bouwverkeer. Geen kruisingen. Nooit. Punt. Zie maar hoe je het oplost. Desnoods leg je maar een dure noodweg aan. Geld speelde bij de tijdelijke verdubbeling van de A2 ook geen enkele rol en dat deden ze alleen maar om voertuigverliesuren te compenseren. Dit gaat om onze geliefden.

Ook op tijdelijke fietsroutes moet de verlichting het ALTIJD doen. Dat Vinexmannetje nooit is verongelukt tegen een bouwhek bij het voormalig Informatiecentrum Leidsche Rijn, stemt mij nog altijd dankbaar.

Op de uren dat scholen beginnen en uitgaan, houden de bouwvakkers met rijdend materiaal boven de 1500 kilo verplicht schaftpauze. Of ze gaan maar lekker even hun gereedschap schoon maken of hun natuurkalender op de goede maand hangen.

-Bouwvakkers doen hele goede dingen. Ze maken dingen van steen en staal waar we in kunnen wonen en winkelen. Maar ze zijn ook vaak verschrikkelijk lomp. Ze rijden achteruit met hun vrachtwagens lantarenpalen en verkeersborden om. En zitten daar doorgaans totaal niet mee. Maak de aannemers duidelijk dat voor hen dezelfde verkeersregels gelden als de bewoners van Leidsche Rijn en handhaaf!

Leg in contracten vast dat als een dat als er mobiel wordt gebeld in knikdumpers, zandtractoren en andere voertuigen op wielen van diameter van meer dan 1 meter op de openbare weg er een extra boete van 10.000 euro volgt.

Alle ‘tijdelijke situaties’ maak je juist veiliger dan gemiddeld, omdat het gevaar hoger is. Zo kom je toch gemiddeld uit.

En tot slot maak je zelf niet wijs en laat je vooral niet wijsmaken dat er een ‘‘straks als het klaar is en goed is geregeld’-moment komt. Soms lijkt het het alsof bestuurders ons willen laten geloven dat wij ‘straks alles af is’ in een walhalla van alles zullen leven. Niks anders dan perfectie zal ons deel zijn.

Jarenlang heb ik dat gedacht in mijn eigen huis. Maar op het moment dat de trap eindelijk geschilderd was, ging het slot van de achterdeur kapot. Net als je denkt dat je eindelijk op orde bent in je nieuwbouwhuis, sterft de vaatwasser en breekt de kraan in de wc af. Heb je vloer geverfd, zijn je gordijnen verschoten.

Dit type ongemak zien we al op de Rijnkennemerlaan, waar de boomwortels van de prachtige Italiaanse populieren het fietspad opduwen en verpulveren. Bij de bruggen in Terwijde zakken de wegen en fietspaden alweer langzaam weg in de klei, waardoor je met je fietswiel tegen een scherpe ijzeren rand aanrijdt. Onlangs had ik zo mijn eerste lekke band.

Erger is dat Leidsche Rijn een aantal fundamentele weeffouten kent. Bewoners die dit hebben gemeld werden niet serieus genomen. Stop daarmee. Wij hebben hier honderden kruisingen waar je ons nooit over hoort. Maar als wij met z’n allen zeggen dat er op een aantal plekken grote problemen zijn, geloof ons dan gewoon onderneem DIRECT actie. Houd ons niet aan het lijntje. Dat had een hoop verdriet kunnen voorkomen bij de nabestaanden van de busbaanongelukken. En Michelle die nog altijd met ijzer in haar been loopt omdat ze op de Rijnkennemerlaan van haar scooter werd gereden. Deze kruising staan al een paar jaar in de top 20 van aller gevaarlijkste kruisingen in de stad Utrecht die met spoed moeten worden aangepakt. Tot op heden is de situatie, ondanks vele beloftes, nog steeds niet opgelost.

Marco Redeman:

Ik wil beginnen met een felicitatie.
Alvast een felicitatie aan de nieuwe raad en het nieuwe college.
Gefeliciteerd met Leidsche Rijn!

Leidsche Rijn wordt de komende jaren hét landelijke voorbeeld van democratische vernieuwing, van de participatie-samenleving 2.0, van de DOE-democratie, van de slimmere post-crisis-maatschappij, van ECHT vraaggericht werken.

In Leidsche Rijn gaat het de komende jaren gebeuren. Wát een cadeau voor de nieuwe raad en het nieuwe college!

Dat die vernieuwing juist in Leidsche Rijn plaats vindt is niet toevallig.
De ontwikkeling van de grootste VINEX-locatie van Nederland wordt knetterhard geraakt door de crisis. Het Masterplan is van vér vóór de crisis, net als heel veel contracten, aanbestedingen, financiële plaatjes… en bijvoorbeeld de planning van voorzieningen. Logisch en verstandig om te starten met dingen voor kleine kinderen (speeltuintjes), en tien jaar later meer dingen voor pubers (bioscopen). De crisis zorgt ervoor dat de ontwikkeling van voorzieningen vertraagt, maar helaas worden mijn kinderen elk jaar gewoon een jaar ouder. De kinderen van Leidsche Rijn zijn in rap tempo uit het Masterplan aan het groeien…
En ik hoef jullie natuurlijk niet nóg eens te vertellen dat Winkelcentrum Terwijde er al 7 jaar had moeten staan, en dat Leidsche Rijn Centrum ook niet helemaal op schema loopt.
En ondertussen verandert de wereld razendsnel. Dus voor een groot deel past het aanbod dat in 2005 is bedacht, niet meer op de vraag van nu.
Juist in Leidsche Rijn past het aanbod van voorzieningen niet heel goed op de vraag. Sterker nog: ook het GEPLANDE aanbod past niet meer op de vraag. Maar wordt vaak wel gebouwd.

De perfecte plek dus voor mensen om zélf met oplossingen te gaan komen. Het klagen is wel zo’n beetje klaar; dat helpt niet. Zowel de gemeente als veel instanties moeten enorm bezuinigen, passen zich maar heel langzaam aan aan de veranderende werkelijkheid, en zijn vaak best van goede wil maar tegelijk gebonden aan oude of ouderwetse afspraken, procedures, reglementen of gewoontes.
Dus we gaan het zélf doen. Mét of zonder de gemeente.

Zo is er in Terwijde een soort modern buurthuis aan het ontstaan. Een ondernemende ontmoetingsplek. Er zijn inmiddels meer dan 70 mensen in Terwijde die in Waterplein (zo heet de ontmoetingsplek) iets willen DOEN: workshops geven, pannenkoeken bakken, zondagochtendconcerten organiseren, taalles geven, sushi verkopen, een boekenruilsysteem opzetten. Plus heel veel mensen die elkaar er gewoon willen ontmoeten, omdat dat eigenlijk nergens anders kan. Geïnitieerd door de bewoners, en ondersteund door DOENJA Dienstverlening, Cultuur19, Reinaerde, de scholen, kinderen, de sportverenigingen, ondernemers, webshophouders, etc.
EN door het wijkbureau, Utrechtse Vastgoedorganisatie, Maatschappelijke Ontwikkeling, wethouders, raadsleden…
Maar.
Nou is er een gemeentelijke richtlijn over het aantal vierkante meters Welzijnsvoorzieningen per wijk. En Leidsche Rijn heeft teveel. Dus is er volgens de richtlijn geen behoefte aan Waterplein en kan er vanuit die hoek dus geen financiële ondersteuning naar Waterplein. Want er is genoeg aanbod; Waterplein is helemaal niet nodig! Daar zijn al die partijen die ik net noemde het niet mee eens, maar ja: de richtlijn is leidend.
Aanbodgericht versus Vraaggericht.
Maar dat geeft niks hè! Waterplein gaat gewoon dóór. Misschien iets langzamer, iets kleiner, iets minder passend bij andere gemeentelijke wensen en doelen. Maar we gaan gewoon door.
Volledig vraaggericht, en met z’n allen.

En zo komt er nog vóór de zomer een Wijkcoöperatie Terwijde. Een soort 2014-versie van een Wijk Ontwikkelingsmaatschappij maar dan veel breder: met alle partijen die iets willen met Terwijde. En in gelijkwaardige gezamenlijkheid kijken bewoners, bedrijven, instanties en verenigingen we wat we willen met de wijk. En als we de volledige breedte aan tafel hebben, dan kunnen we het ook gewoon DOEN! En de gemeente mag meedoen. Graag zelfs. Maar zo niet, dan gaan we het toch gewoon doen. Slimmer, goedkoper, lokaler, vraaggerichter.

Dat gaan we ook doen met De Zorg: eind mei is er een bijeenkomst, georganiseerd door bewoners en zorginstellingen die precies hetzelfde gaat doen. Samen kijken of we het structureel slimmer kunnen doen door het samen te gaan doen.
In Leidsche Rijn gaan we ons eigen Wijkvoorzieningenplan maken. Wij kennen de vraag, want wij ZIJN de vraag. Dus laat de gemeente nou niet weer een duur bureau inhuren dat gaat verkennen of het aanbod te optimaliseren is. Wij maken het voor de helft van de prijs een veel beter product, dat we nog zelf actueel gaan houden ook.
Vraaggericht versus Aanbodgericht.

En dan moeten we het natuurlijk hebben over Leidsche Rijn Centrum.
Een stadshart dat bedacht is in 2005. Vóór internetwinkelen en de iPad, vóór de crisis, vóórdat er 1 miljoen ZZP-ers waren. Toen we ook nog gewoon overal kantoorgebouwen bouwden.
De wereld verandert razendsnel, en de winkelwereld misschien nog wel het snelst.
Twee maanden geleden organiseerde een groep bewoners een avond waar duidelijk werd dat wij als wijk de belangrijkste partij zijn bij de ontwikkeling van Leidsche Rijn Centrum. Wij zijn de eindgebruikers. En wij willen niet nóg meer vertraging; dus de bouw moet snel starten. Maar we willen ook geen gedateerd centrum dat half leeg staat omdat een of andere Duitse belegger met een lange termijn strategie leegstand helemaal niet zo erg vindt.
ASR Vastgoedontwikkeling heeft goed geluisterd, op 15 januari, en een plan neergelegd bij de gemeente waarin de bewoners van Leidsche Rijn een grote rol krijgen bij de ontwikkeling van hún Centrum. Niet als participatie-traject, of als legitimering voor het plan, of om van allerlei gezeur af te zijn; nee: dat willen ze omdat ze zien dat Leidsche Rijn Centrum alleen maar gaat werken als je de Leidsche Rijners niet ziet als consumenten, maar als mede-producenten, als mede-eigenaars en als ambassadeurs.
Voor zover ik kan inschatten (en ik heb natuurlijk geen zicht op de precieze juridische en financiële gevolgen) is dat een mooi plan, dat de gemeente weinig kost.
Alleen het opschorten van het wijk-winkelcentrum. En dat hebben we in Leidsche Rijn wel vaker gedaan…

Ik vind dat de nieuwe raad en het nieuwe college moet zoeken naar OPLOSSINGEN voor Leidsche Rijn Centrum, sámen met de bewoners. Stug volhouden dat de wereld heus wel weer terugkeert naar 2005 zie ik echt als een brevet van onvermogen.
Maar zelfs hier geldt: als de gemeente niet mee doet, dan gaat de wijk zelf dingen regelen. Samen met alle andere betrokken partijen. Dan doen we het “ondanks de gemeente”.

In Leidsche Rijn gaan we komende tijd veel moois doen.
We gaan ons zélf bemoeien met het voorzieningen-aanbod.
Vraaggericht, vernieuwend, slimmer, goedkoper, samen.

De vraag aan de lijsttrekkers is nu: Doen jullie mee? En hoe dan?
Durven jullie ons te zien als méér dan bewoners, consumenten, insprekers. Méér dan een participatieparagraaf?

Durven jullie het cadeau uit te pakken?
Doen jullie mee?